Янгиликлар

Ish vaqti haqida muhim 4 savolga javob

Ish vaqti haqida muhim 4 savolga javob

1. Ish vaqti qancha etib belgilangan?

Avvalo, ish vaqtining turlarini ajratib olish lozim. Ish vaqtining quyidagi turlari mavjud:

– ish vaqtining normal davomiyligi;

– ish vaqtining qisqartirilgan davomiyligi;

– to‘liqsiz ish vaqti.

Xodim uchun ish vaqtining normal davomiyligi besh kunlik yoki olti kunlik ish haftasida haftasiga qirq soatdan ortiq bo‘lishi mumkin emas.

2. Qisqartirilgan ish vaqti nima?

Ayrim toifadagi xodimlar uchun ularning yoshi, sog‘lig‘ining holati, mehnat shartlari, mehnat vazifalarining o‘ziga xos xususiyatlari va boshqa holatlar hisobga olingan holda ish haqini kamaytirmasdan ish vaqtining qisqartirilgan davomiyligi belgilanadi.

Ish vaqtining qisqartirilgan davomiyligi quyidagilarga majburiy tartibda belgilanadi:

– o‘n sakkiz yoshga to‘lmagan xodimlarga (16-18 yoshga haftasiga 36 soat,

15-16 yoshga 24 soatdan oshmaydigan);

– I va II guruh nogironligi bo‘lgan xodimlarga (36 soat);

– noqulay mehnat sharoitlaridagi ishlarda band bo‘lgan xodimlarga (36 soat);

– ishi yuqori darajadagi ruhiy, aqliy, asabiy zo‘riqish bilan bog‘liq bo‘lgan tibbiyot xodimlariga, pedagoglarga va boshqa toifadagi xodimlarga (36 soat);

– uch yoshgacha bo‘lgan bolaning byudjetdan moliyalashtiriladigan tashkilotlarda ishlaydigan ota-onasidan biriga (35 soat).

Xodimga qisqartirilgan ish vaqti qo‘llanilganda uning ish haqi kamaytirilmaydi.

3. To‘liqsiz ish vaqti nima?

Taraflarning kelishuviga ko‘ra xodimga ishga qabul qilish chog‘ida va keyinchalik to‘liqsiz ish vaqti belgilanishi mumkin. Bunda xodimning mehnatiga haq to‘lash u ishlab bergan vaqtga mutanosib ravishda yoki u bajargan ishning hajmiga qarab amalga oshiriladi.

To‘liqsiz ish vaqti shartlarida ishlash xodimlar uchun har yilgi asosiy mehnat ta’tili davomiyligining, mehnat stajini hisoblab chiqarishning va boshqa mehnat huquqlarining biror-bir cheklanishlariga sabab bo‘lmaydi.

Ish beruvchi homilador ayolning, o‘n to‘rt yoshgacha bo‘lgan bola (o‘n olti yoshgacha bo‘lgan nogironligi bo‘lgan bola) ota-onasidan birining, shuningdek oilaning betob a’zosini parvarishlashni amalga oshirayotgan shaxsning iltimosiga ko‘ra tibbiy xulosaga binoan xodimga to‘liqsiz ish kunini belgilashi shart.

4. Bayram kuni arafasidagi ishning davomiyligi qancha?

Ishlanmaydigan bayram kunlari arafasida har kunlik ishning (smenaning) davomiyligi barcha xodimlar uchun kamida bir soatga qisqartiriladi.

Bayramdan oldingi kuni ishning (smenaning) davomiyligini qisqartirish imkoni bo‘lmagan uzluksiz ishlaydigan tashkilotlarda va ayrim turdagi ishlarda ortiqcha ishlaganlik xodimga qo‘shimcha dam olish vaqti berish yoki xodimning roziligi bilan ish vaqtidan tashqari ish uchun belgilangan normalar bo‘yicha haq to‘lash orqali kompensatsiya qilinadi.

Bo‘stonliq tumani adliya bo‘limi

YUXKM boshlig‘i U.Tulaganov