Янгиликлар
11
Huquq normasi tuzilishiga koʻra uch tarkibiy qismdan tashkil topgan.
Huquq normasi tuzilishiga koʻra uch tarkibiy qismdan tashkil topgan.
1. Gipoteza – huquq normasining tarkibiy qismi bolib, unda norma amal qila boshlaydigan, ijro etiladigan sharoitlar bayon etiladi. Masalan, sudning fuqarolik ishlari boyicha arizalarni qabul qilishni rad etishga asos boluvchi gipotezali huquq normalari: davogarning bahslarni qonunda belgilangan tartiblarga rioya etib, dastlab suddan tashqari hal etishi, ishning ushbu sudga dahldor emasligi, layoqatsiz shaxs tomonidan ariza berilishi.
2. Dispozisiya – huquq subyektining yuridik muhim ahamiyatga ega bolgan hatti-harakati mazmunini ochib beradigan huquq normasining tarkibiy qismi. Agar gipoteza hokimiyat korsatmasini qollashga farmon bersa, dispozisiya ozida yuridik normalarning asosini aks ettiradi.
3. Sanksiya – huquq normasini bajarmaganlik uchun davlat organlari qoʻllaydigan majburlov chorasi. Uning turlari: hayfsan, jarima, ozodlikdan mahrum etish. Huquq normasi quyidagilarni belgilab beradi: 1) kim, nimani va qashon qilishi kerak-dispozisiya; 2) bu harakatni qaysi sharoitlarda amalga oshirish kerak-gipoteza; 3) huquq normasi bajarilmasligining oqibatlari qanday – sanksiya.
Yangi yoʻl tumani Adliya boʻlimi
YXKM Bosh yuriskonsult Sh.Amriyev