Янгиликлар

«Oqqo‘rg‘on ovozi» gazetasiga maqola loyihasi «Savol bering javob beramiz» rukniga

«Oqqo‘rg‘on ovozi» gazetasiga

maqola loyihasi

«Savol bering javob beramiz» rukniga

1-Savol: O‘zbekiston Respublikasining “Aholi bandligi to‘g‘risida”gi qonuniga ko‘ra kimlar ishsiz deb hisoblanadi?

Javob: Qonunning 44-moddasiga muvofiq, 16 yoshdan pensiya yoshiga yetmagan, haq to‘lanadigan ish joyiga ega bo‘lmagan, daromad keltiradigan mashg‘ulot bilan shug‘ullanmagan, ish izlayotgan va unga taklif etilgan ishga kirishishga tayyor bo‘lgan shaxslar ishsiz deb hisoblanadi. Ular mehnat organiga murojaat qilishi va rasmiy ro‘yxatga olingan bo‘lishi shart.
Izoh: Talabalarning ta’lim olayotgan davri ishsizlik tushunchasiga kirmaydi. Shuningdek, uyda ishlovchi va ro‘yxatdan o‘tmagan shaxslar ham huquqiy jihatdan ishsiz hisoblanmaydi.

2-Savol: Ishsizlik nafaqasi olish uchun qanday shartlar bajarilishi kerak?

Javob: Faqat rasmiy tartibda ishsiz deb e’tirof etilgan va mehnat organlarida ro‘yxatdan o‘tgan shaxs ishsizlik nafaqasini olish huquqiga ega.

Izoh: Bunda shaxs har ikki haftada kamida bir marta mehnat organiga murojaat qilib turishi shart. Aks holda u ro‘yxatdan chiqarilishi va nafaqadan mahrum qilinishi mumkin.

3-Savol: Ishsizlik nafaqasi qancha muddat davomida va qanday hisob-kitob bilan to‘lanadi?

Javob: U 12 oy ichida ko‘pi bilan 26 kalendar hafta davomida to‘lanadi. Agar shaxs oy o‘rtasida ro‘yxatdan o‘tsa yoki chiqib ketsa, nafaqa kunlar soniga mutanosib ravishda hisoblanadi.
Izoh: Masalan, bir oy 30 kun bo‘lsa, lekin ishsiz 15 kundan keyin ro‘yxatdan o‘tsa, nafaqa 15/30 nisbatda to‘lanadi.

4-Savol: Ishsizlik nafaqasi qaerdan moliyalashtiriladi va unga soliq solinadimi?

Javob: Ishsizlik nafaqasi Bandlikka ko‘maklashish davlat jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan moliyalashtiriladi. Unga soliq solinmaydi.

Izoh: Bu shuni anglatadiki, nafaqa ijtimoiy himoya choralari sifatida ko‘riladi, uni hech qanday daromad solig‘i yoki boshqa majburiy to‘lovlar kamaytirmaydi.

5-Savol: Agar ishsiz shaxs kasal bo‘lib qolsa yoki vaqtincha o‘zi nafaqani ololmasa, nima bo‘ladi?

Javob: Bunday holatda uning ota-onasi, eri yoki xotini, voyaga yetgan farzandlari yoki ishonchnoma asosida boshqa shaxs ishsizlik nafaqasini olishi mumkin.

Izoh: Bu norma ijtimoiy adolatni ta’minlash uchun kiritilgan, chunki shaxs kasal bo‘lsa, u o‘z huquqidan mahrum qilinmaydi.

6-Savol: Ishsizlik nafaqasini olish davrida shaxsning majburiyatlari qanday?

Javob: Shaxs muntazam ravishda mehnat organiga borib, ish qidirayotganini tasdiqlashi, kasbga tayyorlash yoki qayta tayyorlash kurslariga qatnashishi kerak.

Izoh: Agar shaxs mehnat organi taklif qilgan ishni rad etsa yoki kurslarga qatnashmasa, u nafaqadan mahrum qilinishi mumkin.

Savollarga tuman Adliya bo‘limi mas’ul xodimlari                                          I.Xatamov, B.Mavlonov, M.Axmadovlar javob berdi.