Янгиликлар
“Intellektual mulk muhofazasi” portali — huquqiy himoyani kuchaytirish yo‘lidagi muhim qadam
“Intellektual mulk muhofazasi” portali — huquqiy himoyani kuchaytirish yo‘lidagi muhim qadam
Boʼka tuman
Davlat xizmatlari markazi
bosh mutaxassisi J.Аbdulazizov
Annotatsiya: Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasida intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish tizimini takomillashtirishga qaratilgan “Intellektual mulk muhofazasi” yagona elektron portalining joriy etilishi masalalari yoritilgan. Unda portalni yaratishning normativ-huquqiy asoslari, asosiy maqsad va vazifalari, funksional imkoniyatlari hamda uning huquq egalari manfaatlarini himoya qilishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, portalning intellektual mulk huquqlarini ta’minlash, raqamli huquqiy xizmatlarni rivojlantirish va innovatsion faoliyatni qo‘llab-quvvatlashdagi o‘rni ochib berilgan. Maqola amaldagi milliy qonunchilik talablariga asoslangan holda tayyorlangan.
Oʻzbekiston Respublikasida intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza qilish va ulardan foydalanish tizimini takomillashtirish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda mazkur sohada raqamlashtirish jarayonlarini jadallashtirish, mualliflar va huquq egalari manfaatlarini ishonchli himoya qilishga qaratilgan qator normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilinmoqda. Shu jarayonlarning mantiqiy davomi sifatida “Intellektual mulk muhofazasi” yagona elektron portali ishga tushirilmoqda.
Portalni joriy etishning huquqiy asoslari:
Mazkur portalni yaratish va ishga tushirish quyidagi normativ-huquqiy hujjatlarga asoslanadi:
- Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi — unda mulk daxlsizligi va intellektual faoliyat natijalarini himoya qilish kafolatlangan;
- Oʻzbekiston Respublikasining “Intellektual mulk toʻgʻrisida”gi qonunchiligi (mualliflik huquqi, turdosh huquqlar, ixtirolar, foydali modellar, sanoat namunalari, tovar belgilari va boshqa obyektlar bo‘yicha);
- Oʻzbekiston Respublikasining “Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisida”gi Qonuni;
- “Ixtirolar, foydali modellar va sanoat namunalari toʻgʻrisida”gi Qonun;
- “Tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilari va tovar kelib chiqqan joy nomlari toʻgʻrisida”gi Qonun;
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining intellektual mulk sohasini rivojlantirish va raqamlashtirishga oid farmon va qarorlari;
- Vazirlar Mahkamasining intellektual mulk obyektlarini roʻyxatdan oʻtkazish va himoya qilish tartiblarini belgilovchi qarorlari.
Portalning asosiy maqsad va vazifalari
“Intellektual mulk muhofazasi” portali quyidagi asosiy maqsadlarga xizmat qiladi:
- intellektual mulk obyektlarini onlayn ro‘yxatdan o‘tkazish imkoniyatini yaratish;
- huquq egalari, mualliflar va tadbirkorlar uchun tezkor va shaffof huquqiy xizmatlar ko‘rsatish;
- intellektual mulk huquqlarining buzilishi holatlari bo‘yicha elektron murojaatlar qabul qilish;
- davlat organlari va manfaatdor tashkilotlar o‘rtasida axborot almashinuvini soddalashtirish;
- intellektual mulk sohasida huquqiy savodxonlikni oshirish.
Portalning funksional imkoniyatlari
Yangi portal orqali foydalanuvchilar quyidagi xizmatlardan foydalanishlari mumkin bo‘ladi:
- mualliflik huquqi obyektlarini va sanoat mulki obyektlarini elektron shaklda ro‘yxatdan o‘tkazish;
- ariza holatini real vaqt rejimida kuzatish;
- normativ-huquqiy hujjatlar va uslubiy qo‘llanmalar bilan tanishish;
- intellektual mulk huquqlarini buzish holatlari yuzasidan shikoyat va takliflar yuborish;
- maslahat va tushuntirishlar olish.